DeFi en de DAO: hoe de wetgeving moet veranderen om gedecentraliseerde autonome organisaties mogelijk te maken

Oorspronkelijk gepubliceerd in LegalTech News op 14 december 2021. Overgenomen met toestemming.

Nu de financiële markten het jaar 2021 afsluiten en met warpsnelheid 2022 ingaan, heeft de "DeFi"-wereld een nieuwe ster genaamd "DAO".

Gedecentraliseerde financiering, afgekort als "DeFi", verwijst naar peer-to-peer-financiering die mogelijk wordt gemaakt door Ethereum, Avalanche, Solana, Cardano en andere Layer-1-blockchainprotocollen, in tegenstelling tot gecentraliseerde financiering (CeFi) of traditionele financiering (TradFi), waarbij kopers en verkopers, betalingsverzenders en -ontvangers vertrouwen op betrouwbare tussenpersonen zoals banken, makelaars, bewaarders en clearingbedrijven.

Gebruikers van DeFi-apps beheren hun activa zelf in hun wallets, waar ze worden beschermd door hun privésleutels. Door de noodzaak van vertrouwde tussenpersonen weg te nemen, verhogen DeFi-apps de snelheid van financiële transacties aanzienlijk en verlagen ze de kosten ervan. Omdat open-source blockchain-blokken voor iedereen zichtbaar zijn, verhoogt DeFi ook de transparantie van transacties en de daaruit voortvloeiende activa- en passivaposities.

Hoewel de proliferatie van niet-vervangbare tokens, of NFT's, in 2021 misschien meer aandacht heeft gekregen in de media, zijn crypto-activa sinds hun uitvinding slechts 11 jaar geleden een legitieme, gangbare en buitengewoon winstgevende activaklasse geworden. De Ethereum-blockchain en zijn digitale token, Ether, vormden de bron voor DeFi, omdat Ether kon worden gebruikt als 'gas' om Layer-2-apps te draaien die waren gebouwd om bovenop Ethereum te draaien. Sindsdien zijn Avalanche, Solana en Cardano, naast andere proof-of-stake-protocollen, gelanceerd op het mainnet. Ze leveren het gas en de basis voor adembenemende app-ontwikkeling, die alleen wordt beperkt door de creativiteit en ijver van ontwikkelingsteams.

DeFi-apps hebben 'DAO's' nodig, oftewel gedecentraliseerde autonome organisaties, om te kunnen functioneren. DAO's beheren DeFi-apps door middel van individuele beslissingen die worden genomen door gedecentraliseerde validatieknooppunten die voldoende tokens bezitten om blokken goed te keuren. In tegenstelling tot naamloze vennootschappen, bedrijven, commanditaire vennootschappen en vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid hebben DAO's echter geen code (hoewel ze, ironisch genoeg, wel uit code bestaan). Met andere woorden, er bestaat geen 'Model DAO Act' zoals er wel een 'Model Business Corporation Act' bestaat. DAO's zijn 'teal-organisaties' binnen het bedrijfsorganisatieschema dat Frederic Lalou in zijn boek 'Reinventing Organizations' uit 2014 heeft beschreven. Ze zijn fundamenteel ongekend in de wetgeving.

Net zoals NFT's een gamechanger zijn geweest voor makers, kunstenaars en atleten, zal ons rechtssysteem moeten evolueren om rekening te houden met de oprichting van DAO's die NFT's en andere crypto-activa beheren. (NFT's zijn een soort crypto-activa.) Het aanpassen van ons rechtssysteem om rekening te houden met DAO's vertegenwoordigt de volgende golf van mogelijkheden voor meer en uitgebreidere gemeenschapsinspanningen.

Een DAO is fundamenteel communitair georiënteerd. De groep individuen is doorgaans gebonden aan een charter of statuten die zijn gecodeerd op de blockchain en die kunnen worden gewijzigd indien en wanneer dit wordt goedgekeurd door een meerderheid (of een ander deel) van de validator nodes. Sommige DAO's worden minder formeel bestuurd dan dat.

De overgrote meerderheid van blockchain-netwerken en op slimme contracten gebaseerde apps zijn georganiseerd als DAO's. Blockchain-netwerken kunnen verschillende validatiemechanismen gebruiken. Slimme contract-apps hebben governanceprotocollen ingebouwd in de code. Deze governanceprotocollen zijn vastgelegd in de slimme contracten, zoals de rails voor betalingen, volledig geautomatiseerd en op schaal.

In een DAO is er geen gecentraliseerde autoriteit: geen CEO, geen CFO, geen raad van bestuur en ook geen aandeelhouders om te gehoorzamen of te dienen. In plaats daarvan dienen leden van de gemeenschap voorstellen in bij de groep en kan elk knooppunt op elk voorstel stemmen. De voorstellen die door de meerderheid (of een ander voorgeschreven deel) van de knooppunten worden gesteund, worden aangenomen en uitgevoerd volgens de regels die in het slimme contract zijn gecodeerd. Slimme contracten vormen dus de basis van een DAO, waarin de regels worden vastgelegd en de overeengekomen beslissingen worden uitgevoerd.

Een DAO biedt tal van voordelen, waaronder het feit dat ze autonoom zijn, geen leiderschap vereisen en objectieve duidelijkheid en voorspelbaarheid bieden, aangezien alles wordt geregeld door het slimme contract. En nogmaals, elke wijziging hierin moet door de groep worden goedgekeurd, wat in de praktijk zelden voorkomt. DAO's zijn ook zeer transparant, omdat alles wordt gedocumenteerd en stemming, voorstellen en zelfs de code kunnen worden gecontroleerd. DAO-deelnemers hebben een prikkel om deel te nemen aan de gemeenschap, zodat ze enige invloed kunnen uitoefenen op beslissingen die bepalend zijn voor het succes van het project. Daarbij zou echter geen enkele node die deel uitmaakt van een gedecentraliseerde gemeenschap vertrouwen op de management- of ondernemersinspanningen van anderen in dezinvanSEC v. Howey. Andere nodes zouden ook niet afhankelijk zijn van de betreffende node. In plaats daarvan zouden alle nodes op elkaar vertrouwen, zonder dat iemand of een georganiseerde groep de uitkomst bepaalt, ervan uitgaande (zoals opgemerkt) dat het netwerk gedecentraliseerd is. Stemgerechtigde deelnemers aan DAO's moeten wel stemnodes bezitten of in hun bezit hebben, zo niet tokens.

Net als bij NFT's zijn de mogelijkheden voor DAO's onbegrensd. We zien een toename van DAO's die zijn ontworpen om aanzienlijke aankopen te doen en NFT's en andere activa te verzamelen. Zo heeft PleasrDAO, georganiseerd via Twitter, onlangs het enige exemplaar van het album "Once Upon a Time in Shaolin" van de Wu-Tang Clan gekocht voor 4 miljoen dollar. Dezelfde groep heeft ook een portfolio opgebouwd van zeldzame verzamelobjecten en activa, zoals de originele "Doge" meme NFT.

Naast DAO's die zijn opgericht als collectieve beleggingsgroepen, zijn er ook DAO's die zijn ontworpen om sociale en gemeenschapsgroepen te ondersteunen, evenals DAO's die zijn opgericht om open-source blockchainprojecten te beheren.

Zoals bij elke opkomende technologie het geval is, is er momenteel nog niet veel regelgeving of toezicht rondom DAO's. Door dit gebrek aan regelgeving is het veel eenvoudiger om een DAO op te richten dan een traditioneler bedrijfsmodel. Maar naarmate ze aan populariteit winnen, zal er meer wetgeving over hen moeten komen. De staat Wyoming, die als eerste de regels voor vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid heeft vastgelegd, heeft onlangs regels vastgelegd voor DAO's die in die staat zijn gevestigd. Een DAO kan dus als zodanig worden opgericht volgens de wetten van de staat Wyoming. Geen enkele andere staat maakt dit momenteel mogelijk.

DAO's zijn een baanbrekende vorm van bedrijfsorganisatie die nog niet goed wordt begrepen. Het zijn geen bedrijven. Moeten ze toch belastingaangifte doen en belasting betalen, bankrekeningen openen of juridische overeenkomsten ondertekenen? Zo ja, wie heeft dan de bevoegdheid of plicht om dat te doen voor een gedecentraliseerde autonome organisatie waarvan het bestaan juist de noodzaak van functionarissen, directeuren en aandeelhouders ondermijnt?

Wat we nodig hebben, zijn een paar werkbare principes of normen (met de nadruk op 'een paar' en 'werkbaar') die de decentralisatie definiëren die de kern vormt van legitieme DeFi en het gebruik door consumenten van tokens die geen beleggingscontracten zijn.

Futuristische DAO's zijn een gedecentraliseerde breuk met het gecentraliseerde verleden en heden van bedrijfsorganisaties. Het is tijd dat wetgeving en regelgeving aansluiten bij de technologische ontwikkelingen.